AKTS, Avrupa Kredi Transfer ve Biriktirme Sistemi olarak tanımlanır. İngilizcede kullanılan karşılığı ise ECTS yani European Credit Transfer and Accumulation System’dır. İki farklı kısaltma kullanılsa da aynı Avrupa kredi sisteminden söz edilir.

AKTS’nin amacı, öğrencinin bir ders veya eğitim programı kapsamında gerçekleştirdiği toplam akademik çalışma yükünü ortak bir ölçü üzerinden ifade etmektir. Böylece farklı ülkelerdeki üniversitelerin eğitim programlarını karşılaştırmak daha kolay hale gelir.

Örnek vermek gerekirse Türkiye’deki bir üniversitede tamamlanan dersin AKTS değeri bulunurken Çekya’daki üniversitede aynı kavram ECTS olarak gösterilebilir. Buradaki farklılık kredi sisteminden kaynaklanmaz. Kullanılan dil ve kısaltmadan ötürü ismi bu şekildedir.

Çekya’daki yükseköğretim kurumlarında kullanılan kredi yapısı Avrupa’daki genel ECTS yaklaşımıyla uyumludur. Tam zamanlı bir öğrencinin bir akademik yılda yaklaşık 60 ECTS tamamlaması beklenir. Bu değer genellikle iki dönem arasında dağıtılarak dönem başına yaklaşık 30 kredi şeklindedir. Öğrencinin her dönem kesin olarak 30 kredi alması gerekmez. Bazı programlarda derslerin yapısına veya üniversitenin akademik düzenlemelerine bağlı olarak dönemler arasında farklılıklar olabilir. Mesela üç yıllık bir lisans programının toplam yükü çoğunlukla 180 ECTS üzerinden hesaplanır. Dört yıllık bir programda ise toplam kredi 240 ECTS olacaktır. Burada belirleyici ilgili programın resmi müfredatıdır. Üniversite seçerken sadece programın kaç yıl sürdüğünü öğrenmek yetmez. Mezuniyet için toplam kaç kredi gerektiğini de kontrol etmelisiniz.

Ders kredisi, öğrencinin belirli bir dersi başarıyla tamamlaması sonucunda elde ettiği akademik kazanımdır. Bir dersin 3, 5 veya daha yüksek ECTS değerine sahip olması mümkündür. Kredi miktarı, dersin öğrenciden beklediği toplam çalışma yüküne karşılık gelen sayıdır. Örnek vermek gerekirse bir dersin 5 ECTS değerinde olması, öğrencinin o ders için harcaması beklenen toplam çalışma süresini ifade eder. Bu süre yalnızca sınıfta geçirilen ders saatlerinden oluşmaz. Ödevler, projeler, bireysel çalışmalar ve sınavlara hazırlık süreci de dersin iş yüküne dahil edilir.

Öğrenci dersi başarıyla tamamladığında ilgili AKTS kredisini kazanır. Başarısız olması durumunda üniversitenin ve bölümün kurallarına bağlı olarak öğrenci yeniden sınava girebilir ya da dersi tekrar alabilir. AKTS kredisi ile ders notu birbirinden farklı kavramlardır. AKTS, dersin çalışma yükünü ve kredi değerini gösterir. Ders notu ise öğrencinin o dersteki akademik başarı düzeyini belirtir.

Çekya’daki üniversiteleri araştırırken mutlaa AKTS yerine ECTS ifadesiyle karşılaşırsınız. İki kavram aynı kredi sistemini ifade eder ve aralarındaki temel fark kullanılan dildir.

Avrupa kredi sisteminde bir akademik yıl genel olarak 60 ECTS olarak belirlenmiştir. Bu nedenle öğrencilerin dört yıllık bir lisans programında teorik olarak 240, üç yıllık bir programda ise 180 ECTS ulaşması beklenir. Öğrenciler için asıl önemli nokta programın toplam kredi miktarından ziyade kendi müfredatlarında hangi derslerin zorunlu olduğudur. Mezuniyet için yalnızca belirli bir kredi sayısına ulaşmak yeterli olmaz. Mesela herhangi bir bölümde öğrencinin 180 ECTS tamamlaması gerekiyorsa bunun belirli bir bölümünün zorunlu derslerden oluşması şartı konulmuştur. Bu gibi bir durumda öğrenci yalnızca istediği seçmeli dersleri alarak toplam krediye ulaşamayacaktır. Öğrenciler henüz eğitimin başındayken ders programıyla ilgili kritik olan bilgileri öğrenmelidir.

Çekya’da üniversite eğitimi sırasında ders seçerken sadece AKTS kredisine bakmak yetmez. Öğrencilerin eğitim planlarını oluştururken derslerin içeriklerini ve program koşullarını dikkatle incelemeleri gerekir. Aşağıda ders seçimi yaparken dikkat edilmesi gerekenleri maddeleyerek açıkladık:

Çekya’da kullanılan AKTS sistemi, öğrencilerin akademik süreçlerini planlamasını ve takip etmesini kolaylaştırır. Sistemin öne çıkan avantajları şunlardır:

Çekya’da üniversite veya bölüm araştırırken sadece okulun eğitim diline, ücretlerine ya da sıralamasına bakmak yeterli olmayabilir. Derslerin ve kredi sisteminin nasıl işlediğini bilmek, sizi eğitim sürecinde karşılaşabileceğiniz sürprizlerden koruyabilir. Üniversite seçmeden önce şu detaylara göz atabilirsiniz: